BELGRADE AND SARAJEVO: CENTERS OF THE ISLAMIC COMMUNITY BETWEEN THE TWO WORLD WARS
Keywords:
Islamic Religious Community (IRC), Belgrade, Sarajevo, Islamic Community Law, Bourdieu’s Field TheoryAbstract
In this article, I examine the position and role of the Islamic Religious Community (IRC) in the period after the formation of the Kingdom of Serbs, Croats, and Slovenes (later the Kingdom of Yugoslavia) until the outbreak of World War II. During this period, the Muslims in the Kingdom found themselves divided between two centers – Belgrade and Sarajevo. The central part of this article examines the polical relations between the Kingdom and the IRC, which deeply affected the status and the autonomy of IRC. In the analytical part, I apply Bourdieu’s theory of social fields, using historical sources, archival material, and demographic data. The paper attempted to contribute to a better understanding of the (dis)unity of the Islamic Religious Community in the territory of the Republic of Serbia after the collapse of the socialist Yugoslavia.
References
Arhiv Jugoslavije, Fond Ministarstvo pravde Kraljevine Jugosalavije, versko odeljenje, Fascikla 134 – Dopis vrhovnog muftije ministru pravde, 30. Decembar 1929, br. 9795.
Arhiv Jugoslavije, Fond Ministarstvo pravde Kraljevine Jugoslavije, Fascikla 134 – Odluka ministra pravde o sastavljanju Komisije za izradu i proučavanje Zakona o Islamskoj verskoj zajednici Kraljevine Jugoslavije, 2. decembra 1929, br. 9795.
Arhiv Jugoslavije, fond Ministarstvo pravde Kraljevine Jugoslavije, versko odeljenje, Fascikla 134 – Odluka ministra pravde o sastavljanju u Komisije za izradu i proučavanje Zakona o Islamskoj verskoj zajednici.
Arhiv Jugoslavije, fond Ministarstvo pravde Kraljevine Jugoslavije, versko odeljenje, Fascikla 134 – Pismo ministra pravde predsedniku Ministarskog saveta, 13. novembar 1929, br. 93563/29.
Arhiv Jugoslavije, fond Ministarstvo pravde Kraljevine Jugoslavije, versko odeljenje, Fascikla 134 – Pismo vrhovnog muftije Mehmeda Zekija ministru pravde Milanu Srškiću, 12. novembar 1929, br. 2072.
Arhiv Jugoslavije, fond Ministarstvo pravde Kraljevine Jugoslavije, versko odeljenje, Fascikla 134 – Proglas Zakona o Islamskoj verskoj zajednici Kraljevine Jugoslavije, 31. januar 1930, br. 10580.
Arhiv Jugoslavije, Fond Ministarstvo pravde Kraljevine Jugoslavije, versko odeljenje, Fascikla 134 – Dopis reis-ul-uleme za Bosnu i Hercegovinu, 19. Januar 1930, br. 69/930. Državopis Srbije IX. 1879. Beograd.
Popis 1991 (sa osvrtom na rezultate ranijih popisa 1921–1981). Savezni zavod za statistiku, Beograd 1998.
Zаkon o uređenju šerijаtskih sudovа i o šerijаtskim sudijаmа od 31.3.1929.godine. Beogrаd: Izdаvаčkа knjižаrnicа Gece Konа.
Antić, Velizar, Veković, Marko. 2012. Odnos islamske zajednice BiH prema islamskim zajednicama u Srbiji. Godišnjak Fakulteta političkih nauka 7, I deo „Politička teorija, politička sociologija i politički sistem”: 103–118. Dostupno na: http://test.fpn.bg.ac.rs/wp-content/uploads/07-Velizar-Anti%C4%87-i-Marko-Vekovi%C4%87-Odnos-Islamske-zajednice-BiH-prema-Islamskim-zajednicama-u-Srbiji.pdf; pristupljeno 9.10.2019.
Barišić, Srđan. 2005. Iz našeg neposrednog susedstva – Muslimani. Teme. Časopis za društvene nauke 29 (4): 597–612.
Bourdieu, Pierre. 1987. „Legitimation and Structured Interests in Webers Sociology of Religion”. U Max Weber: Rationality and Modernity, eds. Lash, Scott, Whimster, Sam, 119–139. Routledge.
Bourdieu, Pierre. 1998. „Društveni prostor i simbolička moć”. U Interpretativna sociologija, ur. Spasić, Ivana, 143–158. Beograd: Zavod za izdavanje udžbenika i nastavna sredstva.
Bourdieu, Pierre. 1999. Nacrt za jednu teoriju prakse. Tri studije o kabilskoj etnologiji. Beograd: Zavod za udžbenike i nastavna sredstva.
Bourdieu, Pierre. 2005. Language and Symbolic Power. ed. John P. Thompson. Cambridge: Polity Press.
Degan, Vladimir Đuro. 1972. Međunarodno uređenje položaja musimana sa osvrtom na uređenje položaja drugih vjerskih narodnosnih skupina na položaju Jugoslavije. Prilozi. Institut za istoriju radničkog pokreta Sarajevo 8: 55–103.
Hilgers, Mathieu, Mangez, Eric. 2015. „Introduction to Pierre Bourdieu’s Theory of Social Fields”. U Bourdieu’s Theory of Social Fields, Concepts and Applications, eds. Mathieu Hilgers, Eric Mangez, 1–35. Routledge.
Imamović . Mustafa. 1998. Pravni polož aj i unutraš njo-politič ki razvitak Bosne i Hercegovine od 1878. do 1914. Sarajevo: Bosanski kulturni centar.
Jahić, Adnan. 2010. Islamska zajednica u Bosni i Hercegovini za vrijeme monarhstičke Jugoslavije (1918–1941). Zagreb: Bošnjačka nacionalna zajednica za Grad Zagreb i Zagrebačku županiju; Islamska zajednica u Hrvatskoj i Medzlis u Hrvatskoj, Medžlis Islamske zajednice Zagreb.
Jovanović, Vladan. 2013. Država i islamska zajednica na jugu. Dostupno na: https://pescanik.net/drzava-i-islamska-verska-zajednica-na-jugu; pristupljeno 9.10.2019.
Kamberović, Husnija. 2009. Mehmed Spaho: (1883–1939): politička biografija. Sarajevo: Vijeće Kongresa bošnjačkih intelektualca.
Kapidž ić , Hamdija. 1958. Hercegovač ki ustanak 1882. godine. Sarajevo: Veselin Masleš a.
Karčić, Fikret. 2005. Šerijatski sudovi u Jugoslaviji 1918–1941. Sarajevo. Fakultet islamskih nauka u Sarajevu, El Kalem.
Karčić, Fikret. 2008. „Disolucija SFRJ i njene posljedice za islamsku zajednicu”. U Organizacija islamskih zajednica u regionu, ur. Dževad Hodžić, 9–12. Sarajevo: Udruženje ilmijje IZ-e u BiH.
Novaković, Dragan. 2003. Organizacija i položaj islamske verske zajednice u Kraljevini
Jugoslaviji. Teme. Časopis za društvene nauke 27 (3): 451–474.
Novaković, Dragan. 2004. Školstvo Islamske zajednice. Niš: JUNIR.
Purivatra, Atif. 1970. Nacionalni i politički razvitak Muslimana. Sarajevo: Svjetlost.
Pavlović, Vukašin. 2006. Burdijeov koncept simboličke moći i političkog kapitala. U Nasleđe Pjera Burdijea, pouke i nadahnuća, ur. Miloš Nemanjić, Ivana Spasić, Ivana, 91–107. Beograd. Institut za filozofiju i društvenu nauku, Zavod za proučavanje kulturnog razvoja.
Pržić, A. Ilija. 1933. Zaštita manjina. Beograd: Knjižnica Gece Kona.
Raković, Aleksandar. 2015. Srbi i religijski intervencionalizam 1991–2015. Beograd: Hrišćanski kulturni centar.
Šaljić, Jovana. 2013. Islamska zajednica Srbije: privih deset godina (1868–1877). Istorijski časopis 62: 345–359.
Šehić , Nusret. 1980. Autonomni pokret Muslimana za vrijeme austrougarske uprave u Bosni i Hercegovini. Sarajevo: Svjetlost.
Verter, Bradford. 2003. Spiritual Capital: Theorizing Religion with Bourdieu agains. Sociological Theory 21: 151–174.
ERIH PLUS - European Reference Index for the Humanities
CEEOL - Central and Eastern European Online Library
The DOI Foundation