“Birjan Weddings”: The Elimination of Alcohol from Bosniak Wedding Celebrations in Novi Pazar
Keywords:
weddings, Novi Pazar, Islam, Bosniaks, de-alcoholizationAbstract
The revitalization of Islam that has taken place in Novi Pazar over the past several decades represents a process with significant social and cultural consequences. Beyond the level of personal religiosity and religious practice, this process has become visible in various spheres of public and private life, including modes of dress, dietary practices, the organization of family and social gatherings, and ritual observances. These changes have had a particularly strong impact on the transformation of private celebrations, including wedding ceremonies. One of the consequences of these shifts has been the gradual removal of alcohol from wedding festivities, affecting not only the selection of beverages but also the form and duration of the celebration, the overall atmosphere of the event, and the ways in which weddings are perceived within the community today. This paper is based on ethnographic material collected in Novi Pazar during 2023 and 2024, and its aim is to demonstrate how contemporary weddings function as a space in which local tradition, religious identity, and broader social processes intersect. The omission of alcohol from these celebrations is identified as an important indicator of deeper social transformations shaping the identity of the Bosniak community.
References
Al-Ahsan, Abdullah. 2004. Ummet ili nacija: kriza identiteta u savremenom muslimanskom društvu. Sarajevo: Libris.
Aksić, Nina. 2020. „Proslava islamskih praznika u verskoj praksi Bošnjaka u Novom Pazaru – etno-antropološki kontekst“. Glasnik Etnografskog instituta SANU 68(3): 589–611.
Anđelković, Biljana. 2025. „Svadba kao ogledalo društvenih promena: kontinuitet i transformacija u svadbenim običajima Bošnjaka u Novom Pazaru“. Folkloristika 10/2 (2025): 107–148.
Azemović, Zaim. 1979. „Seoski muslimanski svadbeni običaji iz Sandžaka“. Novopazarski zbornik 3: 81–88.
Barišić, Srđan. 2007. “Muslims in the Balkans: Problems of (Re)Institutionalization and Transformation of Identity”. In Islam at the Balkans in the past, today and in the future, edited by Dragoljub B. Đorđević, Dragan Todorović & Ljubiša Mitrović. Niš: Yugoslav society for the scientific study of religion.
Bogdanović, Bojana. 2020. „Prilog proučavanju etničkog identiteta Srba u Rumuniji: svadba u selima Poljadije“. Antropologija 20 (3): 233–249.
Botić, Jurica. 2018. „Bošnjaci Sandžaka u kontekstu suvremenih geopolitičkih i sigurnosnih izazova u Jugoistočnoj Europi“. Forum za sigurnosne studije 2(2): 164–188.
Bratić, Dobrila. 1984. „Promjene u običajima životnog ciklusa u okolini Novog Pazara”. U: Petar Vlahović (ur.), Zbornik radova Etnografskog instituta SANU 14–16. Beograd: Etnografski institut SANU, 543–556.
Glišović, Anja. 2019. „Svadba u Novom Pazaru i okolini: Narodne pesme i običaji koji prethode venčanju“. Folkloristika 4 (2): 73–110.
De Garine, Irvin & Valerie De Garine (edited by). 2001. Drinking. Anthropological approaches. New York – Oxford: Berghahn.
Demossier, Marion. 2010. „Consuming Wine in France. The ‘wandering’ drinker and the ‘vin-anomie’“. Dostupno na: chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://purehost.bath.ac.uk/ws/portalfiles/portal/9434644/revisedarticle3_1.pdf
Dimitrijević, Dimitrije. 1912. Novo-pazarski Sandžak i njegov etnički problem: sa predgovorom Jovana Cvijića i sa jednom etnografskom kartom. Beograd: G. Kon.
Douglas, Marry (ed.). 1987. Constructive Drinking. Perspectives on Drink from Anthropology. Cambridge – Paris: Cambridge University Press – Editions de la Maison des Sciences de l’Homme.
Dragišić Labaš, Slađana. 2014. Kulture ne/pijenja kroz sličnosti i razlike stavova, rituala i obrazaca. Sociološki pregled XLVIII (1): 105–129.
Đorđević, Dragoljub B., Dragan Todorović & Ljubiša Mitrović (eds.). 2007. Islam at the Balkans in the past, today and in the future. Niš: Yugoslav society for the scientific study of religion.
Đurović, Miloš. 2015. „Hidžab kao fenomen konstruisanja i osporavanja identiteta: primjer savremenog Novog Pazara“. Etnoantropološki problemi 10(4): 821–837.
Elbasani, Arolda & Olivier Roy (eds.). 2015. The Revival of Islam in the Balkans From Identity to Religiosity. New York – Palgrave Macmillan.
Filandra, Šaćir. 2012. Bošnjaci nakon socijalizma: o bošnjačkom identitetu u postjugoslavenskom dobu. Sarajevo – Zagreb: Preporod – Synopsis.
Gavrilović, Ljiljana. 2013. Pazarsko-sjenički kvartet. Novi Pazar: Muzej „Ras“.
Kahramanyol, Mustafa i dr. 2019. Dnevni život i adeti sandžačkih muslimana. Ankara i Novi Pazar.
Knežević, Srebrica. 1978. „Alkoholna pića i obredna praksa“. Etnološke sveske 1: 114–122.
Kostić, Ivan Ejub. 2024. Između ekstremizma i borbe za poštovanje ljudskih i manjinskih prava: Bošnjaci Sandžaka. Beograd: Helsinški odbor za ljudska prava.
Kovačević, Ivan. 1984. „Tri elementa kafanskog folklora: dizanje, kucanje i razbijanje čaša“. Glasnik Etnografskog instituta XXXIII: 79–84.
Milanović, Nevena. 2016. „O alkoholu i pijenju sa ‘društvene’ strane – od socio-medicinskog pristupa do kulture pijenja“. Antropologija,16(1): 89–102.
Milanović, Nevena. 2019. Od konzumiranja alkohola do kulturne konceptualizacije pijenja: antropološko istraživanje na primeru populacije mladih u Beogradu. Doktorska disertacija. Univerzitet u Beogradu – Filozofski fakultet.
Mušović, Binasa. 1994. „Prosidba, prosidbeni darovi i dovođenje klape kod Muslimana u Novom Pazaru“. Novopazarski zbornik 18: 229–233.
Mušović, Ejup. 1979. Etnički procesi i etnička struktura stanovništva Novog Pazara. Beograd: Etnografski institut SANU.
Naik, Zakir. 2018. Odgovori na zablude u islamu. Novi Pazar: El-Kelimeh.
Nedeljković, Saša. 2025. „Konzumiranje alkoholnih pića među Bošnjacima u multikonfesionalnoj sredini: primer Novog Pazara“. Etnoantropološki problemi 20 (1): 63–91. https://doi.org/10.21301/eap.v20i1.3
Pavlović, Aleksandar. 2022. „Praksa pijenja iz ‘čajne’ čaše u Ibarskom Kolašinu“. Baština 56: 389–406.
Petrović, Petar Ž. 1938. „Ženidbeni običaji Muslimana u Novom Pazaru“. Bratstvo XXIX: 147–155.
Pišev, Marko. 2019. „Između „azijatskog” islama i „pravoslavnog” slovenstva: jugoslovenski muslimani u ranoj srpskoj etnologiji“. Antropologija 19(3): 171–208.
Rašljanin, Senko. 1985. „Nešto o ženskoj gradskoj nošnji Novog Pazara s kraja XIX i početka XX veka“. Novopazarski zbornik 9: 175–187.
Ćulafić, Vukman. 1987. „Nešto o ranijim muslimanskim svadbenim običajima na primeru novopazarskih sela“. Novopazarski zbornik 11: 187–192.
Wilson, Thomas M. 2005. „Drinking Cultures: Sites and Practices in the Production and Expression of Identity“. In Drinking Cultures: Alcohol and Identity, edited by Thomas M. Wilson, 1–24. Oxford – New York: Berg.
Zlatanović, Sanja. 2003. Svadba – priča o identitetu: Vranje i okolina. Beograd: Etnografski institut SANU.
Zlatanović, Sanja. 2007. “Svadba i konstruisanje identiteta”. U: Kultura u transformaciji ur. Dragana Radojičić, 35–46. Beograd: Etnografski institut SANU.
Васић, Оливера. 1986. „Улога игре на свадби у селима Сјеничко-пештерске висоравни“. У: Фолклорот на Радовишко-Струмичкиот регион: зборник од XXXI конгрес на Сојузот на здруженијата на фолклористите на Југославија, ур. Цветанка Органџиева/Танас Вражиновски, 367–372. Скопје: Здружение на фолклористите на Македонија.
Недељковић, Невенка. 1986. „Муслиманске свадбене поворке на Пештери“. У: Фолклорот на Радовишко-Струмичкиот регион: зборник од XXXI конгрес на Сојузот на здруженијата на фолклористите на Југославија, ур. Цветанка Органџиева/Танас Вражиновски, 357–362. Скопје: Здружение на фолклористите на Македонија.
ERIH PLUS - European Reference Index for the Humanities
CEEOL - Central and Eastern European Online Library
The DOI Foundation