Nikola Pasic in the anecdotes of his contemporaries

Authors

  • Ivana Dimitrijević Freelance Researcher

Keywords:

Nikola Pasic, satire, anecdote, folklore, biography

Abstract

In the anecdotes told by his contemporaries, а famous Serbian politician from the 19th and 20th centuries Nikola Pašić is depicted as both a cunning and a capable politician. Those who wrote the anecdotes and published them, chose those anecdotes that depicted Pašić in a way that aligned with their own political backgrounds. In this paper, I analyze two collections of anecdotes about Pašić: "Bajade – Anegdote o Nikoli Pašiću" (edited by a Montenegrin satirist Nikac od Rovina, and published in 1924 and 1996) and "Anegdote o Nikoli Pašiću" (eidted by a Serbian writer and satirist Milovan Vitezović and published in 2002). Using a basic thematic analysis and relying on methodologies suggested by Viktor Raskin and Snežana Samardžija, I analyzed the meaning of the anecdotes in the aforementioned collections, and placed them in the historical context in which they had been written and published. The analysis shows that the two collections’ function was to correct a dominating political discours of their time. While "Bajade" corrected a predominately positive stance towards Nikola Pašić among Montenegrian political group named "bjelaši" active in Yugoslavia in the interwar period, the second collection served as a correction of the dominant Marxist discours which ignored the historical importance of Pašić, and was falling apart under the influence of restored national sentiments during the last decade of the 20th century.

References

Антонијевић, Д. 2005. „Антропологија фолклора – перспективе истраживања”. У Етнологија и антропологија: стање и перспективе, ур. Љиљана Гавриловић, 245–251. Београд: САНУ.

Антонијевић, Д. 2007 (I). Карађорђе и Милош: мит и политика. Београд: Српски генеалошки центар.

Антонијевић, Д. 2007 (II). Карађорђе и Милош: између историје и предања. Београд: Српски генеалошки центар.

Бјелица, М. 1968. Двеста година југословенске штампе. Преглед историје новинарства. Београд: Слобода.

Витезовић, М. 1995. Како да постанете Никола Пашић – Анегдотски приручник за посланике и министре, за владу и опозицију. Београд: Дерета.

Витезовић, М. 2002. Никола Пашић у анегдотама. Београд: Службени гласник.

Gustainis, J. J. 1990. Demagoguery and Political Rhetoric: A review of Literature. In: Rhetoric Society Quarterly 20 (2): 155–161.

Дамјановић, Т. 2021. „Бјелаши вс. Зеленаши: генеза конфликта”. У Једанаести новембар: сто година од ослобођења и уједињења: зборник радова са научног скупа одржаног у Херцег Новом 10–11. новембра 2018. године, ур. Жарко Лековић и Драго Перовић, 261–287. Никшић: Artgrafika.

Dimitrijević, I. 2018. „Epska biografija Nikole Pašića.” U Etnološko-antropološke sveske 29, (n.s.) 18 (2018). Ur. Vladimir Ribić i Gordana Blagojević. 61–80.

Дрндарски, M. 1999. „Анегдота осмишљена политичка порука”. У Утемељивање нове српске државности, ур. Ненад Љубинковић, 163–168. Београд: Прометеј.

Живојиновић, Д. 1996. Црна Гора у борби за опстанак: 1914–1922. Београд: Војска.

Zečević, M. 2012. Kralj Nikola i Nikola Pašić – Dva pogleda na jednu državu. Montenegrina.net. Ulaz: Maj 2023. Dostupno na: https://montenegrina.net/momcilo-zecevic-kralj-nikola-i-nikola-pasic-dva-pogleda-na-jednu-drzavu/ (Referat na naučnom skupu u CANU „Dinastija Petrović Njegoš”, Podgorica 29. oktobra – 1. novembra 2001).

Istorijski leksikon Crne Gore. 2006. I izd. Padova: Grafica Veneta.

Казимировић, Васа. 1990 (I). Никола Пашић и његово доба: 1845–1926. Београд: Нова Европа

Казимировић, Васа. 1990 (II). Никола Пашић и његово доба: 1845–1926. Београд: Нова Европа

Љубоја, Г. 2001. Етнички хумор ХХ века у хумористичкој штампи Србије. Београд: Етнографски музеј.

Марјановић, Алексије. 1982. Једна смешна историја: српска хумористичко-сатирична штампа. Београд: Јеж.

Недин, Т. 2002. Никола Пашић: Библиографија. Зајечар: Задужбина Никола Пашић.

Raskin, V. 1985. Semantic Mechanisms of Humor. Dordrecht: D. Reidel Publishing Company.

Рошуљ, Ж. 2010. Час описа часописа 4. Српска шаљива периодика 1850–1870. Нови Сад: Матица српска.

Рошуљ, Ж. 2011. Час описа часописа 4. Краљеви и политичари у српској шаљивој периодици (1868–1918). Нови Сад: Матица српска.

Самарџија, С. 2008. Биографије епских јунака. Београд: Друштво за српски језик и књижевност Србије.

Слијепчевић, П. 1929. Анегдота као уметничко дело. Цетиње: Државна штампарија.

Стаматовић, А. 2007. Национални идентитет зеленаша и црногорских федералиста 1918–1941. У: Политичка ревија 6 (1), 119–139.

Shehata, S. S. 1992. The Politics of Laughter: Nasser, Sadat, and Mubarek in Egyptian Political Jokes. In: Folklore 103 (1), 75–91.

Swinkels, M., Koning, Anouk de. 2016. Introduction: Humour and Anthroplogy. In: Etnofoor 28 (1), 7–10.

Стојановић, А. Д. Идеје, друштвено-политички пројекти и пракса Владе Милана Недића (1941–1944). Докторска дисертација Београд 2014

Толстој, С. М., Раденковић, Љ. 2001. Словенска митологија: енциклопедијски речник. Београд: Zepter Book World.

Ћетковић, Ј. 1998. Ујединитељи Црне Горе и Србије. Београд: Чигоја штампа.

Downloads

Published

2024-02-03

How to Cite

Dimitrijević, I. (2024). Nikola Pasic in the anecdotes of his contemporaries. Anthropology, 23(3), 9–33. Retrieved from https://www.antropologija.com/index.php/an/article/view/470

Issue

Section

Original scientific paper