ANTIFAŠISTIČKI FRONT ŽENA JUGOSLAVIJE I NJEGOVO UKIDANJE – PRIMER PATRIJARHALNOG (DIS)KONTINUITETA
Ključne reči:
Antifašistički front žena Jugoslavije , emancipacija, partizanke, Komunistička partija JugoslavijeApstrakt
Telo koje je ženama omogućilo da se, po prvi put, samostalno politički organizuju bio je Antifašistički front žena Jugoslavije (AFŽJ). U Bosanskom Petrovcu, 1942.
godine, održana je Prva zemaljska konferencija AFŽJ. Antifašistički front žena Jugoslavije nastavio je s radom i u posleratnom razdoblju. Osnovni ciljevi rada, kakvi su definisani na Prvom kongresu održanom u Beogradu od 16. do 19. juna 1945. godine, bili su posvećeni uglavnom obnovi i humanitarnim aktivnostima. Rad AFŽ ipak je u velikoj
meri zavisio od instrukcija koje su stizale iz partije i Narodnog fronta. Podsticaj radu AFŽJ dao je njegov Drugi kongres održan od 25. do 27. januara 1948. godine. Kongres
je organizovan u znaku velike partijske mobilizacije podstaknute pokretanjem prvog petogodišnjeg plana. Na Trećem kongresu ove organizacije, održanom u Zagrebu 28. i 29. oktobra 1950. godine, otvoreno je pitanje stapanja AFŽ u Narodni front. Četvrti kongres AFŽJ održan je od 26. do 28. septembra 1953. godine. Na osnovu argumenata koje su govornici izneli, Četvrti kongres je ukinuo AFŽ i istovremeno osnovao Savez ženskih društava organizaciju koja je po formi i delovanju bila drugačija od AFŽ i koja kao takva nikada nije uspela da ostavri uticaj u društvu, kakav je AFŽ nesumnjivo imao.
Reference
Batinić, Jelena. 2015. Women and Yugoslav Partisans, A History of World War II Resistance. Cambridge: Cambridge University Press.
Božinović, Neda. 1996. Žensko pitanje u Srbiji u 19. i 20. veku. Beograd: Feministička 94.
Broz, Josip, Tito. 1952. Borba komunista Jugoslavije za socijalističku demokratiju. Borba komunista Jugoslavije za socijalističku demokratiju, VI Kongres KPJ, Beograd: Kultura
Broz, Josip, Tito. 1978. Govor na prvoj zemaljskoj konferenciji AFŽ-a. u: Žena u revoluciji, Sarajevo: Svjetlost.
Broz, Josip, Tito. 1978. Iz govora na Trećem kongresu AFŽJ-a, Žena u revoluciji, Sarajevo: Svjetlost
Cvetić, Bosa. 1960. Komunistička partija Jugoslavije i žensko pitanje, Beograd: Kultura.
Jancar-Webster, Barbara. 1990. Women and Revolution in Yugoslavia 1941–1945. Denver, Colorado: Arden Press.
Majstorović, Danijela. 2018. „The creation of new Yugoslav women – emancipatory elements of media diascourse from the end od World War II“. in: The Lost Revolution, Women’s Antifascist Front Between Myth and Forgeting. (edts.) Dugandžić, Andrea, Okić,Tijana, 88–121. Sarajevo: Crvena.
Naceva, Mara. 1950. Neka pitanja partijskog rada među ženama. Partijska izgradnja br. 1. O porođaju bez bolova. 1952. Žena danas br. 96.
Pantelić, Ivana. 2011. Partizanke kao građanke, Društvena emancipacija partizanki 1945–1953. Beograd: Institut za savremenu istoriju, Evoluta.
Petranović, Branko (ur.) 1995. Zapisnici sa sednica Politbiroa Centralnog komiteta KPJ (11. jun 1945–7. jul 1948). Beograd: Arhiv Jugoslavije, Službeni list SRJ.
Ranković, Aleksandar. 1952. O predlogu novog Statuta Komunističke partije Jugoslavije i nekom organizacionim pitanjima Partije. Borba komunista Jugoslavije za socijalističku demokratiju, VI Kongres KPJ, Beograd: Kultura
Simić, Ivan. 2016. Soviet Influences on Yugoslav Gender Policies. 1945–1955, PhD diss. University College London
Sklevicky, Lydia. 1996. Konji, žene, ratovi. Zagreb: Duga.
Stanišić, Mirjana. 2003. Društveni položaj žene u Srbiji (1944–1955), magistarska teza, Filozofski fakultet, Univerzitet u Beogradu.
Statut Antifašističkog fronta žena Jugoslavije. 1948. Zora br. 29.
Tomšič, Vida. 1954. Da li je legalizacija pobačaja prihvatljivo rešenje. Žena danas br. 115.
Tomšič, Vida. 1953. Mesto i uloga ženskih organizacija, Zora br. 89–90.
Zaključci plenarnog sastanka CO AFŽJ. 1946. Žena danas br. 41–42.
ERIH PLUS - European Reference Index for the Humanities
CEEOL - Central and Eastern European Online Library
The DOI Foundation