U POTRAZI ZA PRAVOM FORMULOM: IZUČAVANJA ETNICITETA U SRBIJI
Ključne reči:
etnicitet, istorija, teorija, metodologijaApstrakt
Ovaj rad predstavlja pokušaj da se sistematizuju i analiziraju problemi dosadašnjih proučavanja etniciteta u Srbiji. U tu svrhu napravljena je selektivna retrospektiva dosadašnjih studija o etnicitetu, kroz upoređivanje pristupa koji su primenjivani u istoriografiji, sociologiji, etnologiji i antropologiji. Utvrđene su brojne razlike u teorijskom i metodološkom pristupu ovom problemu u raznim disciplinama, koje su povezane kako sa određenim disciplinarnim zahtevima ili uslovljenostima tako i sa raznim društveno-političkim faktorima. Takođe, posmatrane su i promene koje su tokom vremena nastale u okviru etnološke i antropološke discipline, u pogledu teorijsko-metodološkog pristupa proučavanju etničkih identiteta. Osim toga, date su perspektive ovih studija u budućnosti i predložena određena metodološka rešenja za specifične probleme u okviru ove teme.
Reference
Bakić-Hejden, M. 2006. Varijacije na temu Balkan. Beograd. Institut za filozofiju i društvenu teoriju - Filip Višnjić.
Bandić, D. 1990. Carstvo zemaljsko i carstvo nebesko: ogledi o narodnoj religiji. Beograd. XX vek.
Barth, F. (1969). Introduction. In: F. Barth (ed). Ethnic groups and boundaries: The social organization of culture difference. Oslo. Universitetsforlaget. 9-37.
Blagojević, G. 2005. Srbi u Kaliforniji: obredno-religijska praksa i etnicitet vernika srpskih pravoslavnih parohija u Kaliforniji. Beograd. EI SANU.
Cvijić, J. 1922. Balkansko poluostrvo i južnoslovenske zemlje: osnove antropogeografije. Beograd. Državna štamparija Srba, Hrvata i Slovenaca.
Ćupurdija, B. 1980. Romi u okolini Subotice. Zbornik za društvene nauke 69. Novi Sad. Matica srpska. 179-184.
Ćupurdija, B. 1981. Folklor i folklorizam Dužijance. Zbornik za društvene nauke 70. Novi Sad. Matica srpska. 127-140.
Čolović, I. 2006. Etno: priče o muzici sveta na internetu. Beograd. Biblioteka XX vek.
Drljača, D. 1988. Lično ime kao oznaka etničkog identiteta. Etnološke sveske br. 9. Beograd. 73-80.
Dvorniković, V. 1939. Karakterologija Jugoslovena. Beograd. Kosmos.
Dženkins, R. 2001. Etnicitet u novom ključu: argumenti i ispitivanja. Zemun. Biblioteka XX vek.
Golubović, Z, Bora Kuzmanović i Mirjana Vasović 1995. Društveni karakter i društvene promene u svetlu nacionalnih sukoba. Beograd. Institut za filozofiju i društvenu teoriju – Filip Višnjić.
Erdeljanović, J. 1911. Postanak plemena Pipera: etnološka rasprava. Beograd. Državna štamparija kraljevine Srbije.
Erdeljanović, J. 1925. Tragovi najstarijeg slovenskog sloja u Banatu. U: Niederlův Sbornik, ed. Josef Schránil, Obzor praehistorický 4. Prague. Společ- nosti Českosl. Praehist. 275-308.
Erdeljanović, J. 1930. O poreklu Bunjevaca. Posebna izdanja 79. Beograd. Srpska kraljevska akademija.
Erdeljanović, J. 1988. Nekolike etničke osobine Dragačeva. U: Gradac, Vol. 16/17, br. 85/86, 13-15.
Eriksen, T.H. (1993). Ethnicity and nationalism: anthropological perspectives. London. Pluto Press.
Filipović, M. S. 1961. Stvaranje etničkih grupa na planinama. U: Naučno dru- štvo NR Bosne i Hercegovine. Radovi – XVIII. Odeljenje istorisko-filolo- ških nauka. knjiga 6. Sarajevo. 103-119.
Hayden, R.M. 2000. Blueprints for a house divided: the constitutional logic of the Yugoslav conflicts. Ann Arbor. University of Michigan Press.
Janjić, D. (1986). Rečnik nacionaliste. Beograd. Istraživačko-izdavački centar SSO Srbije.
Jenkins, R. 1997. Rethinking ethnicity: Arguments and Explorations. London. Sage.
Krel, A. 2006. Promene strategije etničkog identiteta Nemaca u Subotici u drugoj polovini XX veka. Beograd. GEI SANU 54. 319-332.
Krstić, D. 2004. Etno-kulturne razlike između Torlaka u Srbiji i Torlaka u Bugarskoj. Glasnik Etnografskog muzeja u Beogradu 67/68. Beograd. Etnografski muzej u Beogradu. 139-153.
Lukić-Krstanović, M. 1988. Novija proučavanja etničkog identiteta: američke i kanadske teorijske orijentacije. Beograd. GEI SANU 35. 61-72.
Ljuboja, Gordana 1988. Savremene sovjetske i zapadne teorije o etnosu. God. 30. Br. 1. Beograd. Jugoslovesnko udriženje za sociologiju. 97-116.
Naumović, S. 1996. Fasancu la Grebenat: Folklorizam, simboličke strategije i etnički identitet rumunske nacionalne manjine u Banatu. U: M.Macura/V.Stanovčić (ur.), Položaj manjina u SRJ. Beograd. SANU. Odeljenje društvenih nauka, knj. 19. 697-708.
Nedeljković, S. 2007. Čast, krv i suze: ogledi iz antropologije etniciteta i nacionalizma. Beograd. Zlatni zmaj.
Pavlović, M. 1991. Srbi u Čikagu: problem etničkog identiteta. Beograd. EI SANU.
Pešić-Golubović, Z. 1978. Tendencije nove sociologije. Beograd. Sociologija. God XX. Br. 2-3. 195-214.
Petrović, E. 1989. Teorijske pretpostavke istraživanja etničkog identiteta. U: D. Drljača (ur.). Prilozi proučavanju etničkog identiteta. Beograd. Etnografski institut SANU. 9-13.
Plasković, Z. 2003. Cincari u Srbiji krajem XX veka: doktorska disertacija. Beograd. Filozofski fakultet u Beogradu.
Prelić, M. 1996. Posle Frederika Barta: savremena proučavanja etniciteta u kompleksnim društvima. Beograd. GEI SANU. 101-121.
Prelić, M. 2008. Ethnographical Institute of the Serbian Academy of Sciences and Arts (SASA) in Search of the Lost Subject of Serbian Ethnology: From Ethnos to Ethnic Identity. In: Vintila Mihailescu, Ilia Iliev and Slobodan Naumović (eds.). Studying Peoples in the People’s Democracies II: Socialist Era Anthropology in South-East Europe. Berlin. Lit verlag. 261-284.
Rihtman-Auguštin, D. 1971. Položaj tradicionalne kulture u suvremenom dru- štvu. Zagreb. Institut za narodnu umjetnost.
Rot, N. i N. Havelka (1973). Nacionalna vezanost i vrednosti kod srednjoškolske omladine. Beograd. Institut za psihologiju i Institut društvenih nauka.
Sikimić, B. (ur.) 2005. Banjaši na Balkanu: identitet etničke zajednice. BI SANU, posebna izdanja. Beograd.
Veber, M. 1976. Privreda i društvo. Beograd. Prosveta.
Vlahović, P. 1991. Neke osobenosti bunjevačke etničke zajednice. U: Rukovet. Subotica. God. 37. Br. 6/7. 493-503.
Vlahović, P. 1992. Etnos u etnologiji i antropologiji. U: Glasnik odjeljenja društvenih nauka 7. Titograd. CANU. 53-70.
Vučinić, V. 1996. Etnička i teritorijalna distanca između srpske i romske dece školskog uzrasta. U: M.Macura/V.Stanovčić (ur.), Položaj manjina u SRJ. Beograd. SANU. Odeljenje društvenih nauka, knj. 19. 367-382.
Vučinić, V. 2008. Božić u Boki Kotorskoj: antropološki eseji o javnom nalaganju badnjaka u doba postsocijalizma. Beograd. Filozofski fakultet.
Vukanović, T. 1977. Etnogeneza Južnih Slovena. Vranje. Vranjanski glasnik.
Vukanović, T. 1983. Romi (Cigani) u Jugoslaviji. Vranje. Štamparija Nova Jugoslavija.
Vuletić, V. (1996). Jugoslovenska sociologija i socijalizam. Sociološki pregled, Vol. 30, br. 3. Beograd. Sociološko društvo Srbije. 280-292.
Zemon, R. 2001. Balkanski Egipćani: istina o Egipćanima sa Kosova i Metohije. Priština. Nacionalna zajednica Egipćana Kosova i Metohije.
Zlatanović, S. 2008. Pregovaranja o identitetu: Romi koji to i jesu i nisu. Beograd. U: V. Stanovčić (ur.). Položaj nacionalnih manjina u Srbiji. Beograd. SANU. Odeljenje društvenih nauka. Medjuodeljenski odbor za proučavanje nacionalnih manjina i ljudskih prava, knj. 30, 639-647.
Žarevac, R. 2007. Međunarodni standardi zaštite prava nacionalnih manjina. In: V. Stanovčić (ur.). Položaj nacionalnih manjina u Srbiji. Beograd. SANU. Odeljenje društvenih nauka. Medjuodeljenski odbor za proučavanje nacionalnih manjina i ljudskih prava, knj. 30, 191-210.
Žikić, B. 2003. Konstrukcija identiteta u dualnoj etnokulturnoj zajednici: Be- čej i okolina. U: D. Radojčić (ur.). Tradicionalno i savremeno u kulturi Srba. Beograd. EI SANU. Posebna izdanja 49. 287-302.
Živković, M. 2001. Serbian stories of identity and destiny in the 1980s and 1990s. Chicago. Marko Živković.
ERIH PLUS - European Reference Index for the Humanities
CEEOL - Central and Eastern European Online Library
The DOI Foundation