"TO JE SIGURNOST, ALI NE I OSIGURANJE." PRAKSE ČUVANJA KRVI IZ PUPČANE VRPCE IZMEĐU BIO-KOSMOPOLITIZMA I EKONOMIJE DARA

Apstrakt

Tokom poslednje dve decenije, pupčana krv (PK) postala je sve više prihvaćena kao bogat izvor matičnih ćelija koje se mogu koristiti pre svega u lečenju leukemije kao alternativa koštanoj srži. Od tada se može primetiti svetski razvoj javnih i privatnih banki PK koje ili skladište donirane jedinice PK za alogenu nedirektnu upotrebu, ili, uz novčanu naknadu, za potencijalnu autolognu (privatnu) porodičnu upotrebu. I javne i privatne banke, međutim, ne zavise samo od lokalnih politika, pravnih okvira i medicinskih sistema, već su ugrađene u odgovarajuće društvene sredine I društva u okviru kojih deluju, a koje predstavljaju različite javne diskurse o profesionalnim ulogama i odgovornosti, kao i o ličnim stavovima i praksama u vezi sa zdravstvenom zaštitom i biomedicinom. U spornom polju između stalnog uvećavanja biomedicinskog znanja o PK, saznajne neizvesnosti, različitog pripisivanja uloga i shvatanja odgovornosti u oblasti javnog doniranja i privatnog čuvanja, različiti društveni akteri (roditelji, lekari, babice, zaposleni u banci PK itd.) razvijaju posebne strategije upravljanja (ne)znanjem i ponovo osmišljavaju ili transformišu "tradicionalne" vrednosti i prakse u ovom novom biomedicinskom kontekstu. Nemačka i Velika Britanija, kao društva koja su obuhvaćena ovim istraživanjem zbog razlika koje ih suprotstavljaju u individualnoj percepciji i institucionalnoj konstrukciji zdravstvene zaštite, otkrivaju kako "pokretljivost" pupčane krvi ima potencijal da ispita i zamagli granice između navodnih antipoda na različitim nivoima, razvijajući svakodnevne prakse i stavove koji se na najbolji način možda mogu opisati kao "bio-kosmopolitizam".